Ερευνητές της Mayo Clinic εντόπισαν έναν κρυφό «χάρτη κίνησης» βαθιά μέσα στον εγκέφαλο — μια ανακάλυψη που θα μπορούσε να βοηθήσει τους χειρουργούς να μειώσουν τις παρενέργειες από επεμβάσεις επιληψίας και να καθοδηγήσει μελλοντικές θεραπείες για διαταραχές του λόγου και της κίνησης.
Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 18 Φεβρουαρίου στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences, η ομάδα αναφέρει ότι μια μικρή, θαμμένη περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται νήσος του Reil (insula) περιέχει τον δικό της οργανωμένο χάρτη του σώματος. Διακριτές περιοχές εντός της νήσου συνδέονται με την κίνηση των χεριών, των ποδιών και της γλώσσας.
Το εύρημα έχει άμεση σημασία για τη φροντίδα της επιληψίας. Οι χειρουργοί μερικές φορές χειρουργούν μέσα ή κοντά στη νήσο για να αντιμετωπίσουν επιληπτικές κρίσεις, και έως και το 30% των ασθενών μπορεί να εμφανίσουν προσωρινά προβλήματα στην ομιλία, την κατάποση ή την κίνηση των χεριών μετά την επέμβαση. Μέχρι τώρα, οι γιατροί δεν διέθεταν λεπτομερείς χάρτες που να δείχνουν ακριβώς πού εντοπίζονται αυτές οι λειτουργίες σε αυτή τη βαθιά περιοχή του εγκεφάλου.
«Αν μπορούμε να προσδιορίσουμε πού βρίσκονται οι λειτουργίες των χεριών και του λόγου σε κάθε ασθενή, μπορούμε να προβλέψουμε καλύτερα — και ενδεχομένως να αποφύγουμε — αυτά τα ελλείμματα», λέει ο Πάνος Κερεζούδης, M.D., ειδικευόμενος νευροχειρουργικής στη Mayo Clinic και κύριος συγγραφέας της μελέτης. «Αυτό μας δίνει έναν πρακτικό οδικό χάρτη».
Η νήσος βρίσκεται αρκετά εκατοστά κάτω από την επιφάνεια του εγκεφάλου, κρυμμένη κάτω από άλλους λοβούς, γεγονός που καθιστούσε δύσκολη τη μελέτη της με παραδοσιακές τεχνικές.
«Για πολύ καιρό, οι άνθρωποι πίστευαν ότι αυτή η περιοχή ήταν γενικά ενεργή κατά τη διάρκεια πολλών εργασιών — περισσότερο ένας ενοποιητής παρά ένας δομημένος χάρτης», λέει ο Δρ. Κερεζούδης. «Θέλαμε να μάθουμε αν ακολουθεί την ίδια οργανωμένη διάταξη που βλέπουμε στον κύριο κινητικό φλοιό ή αν ανταποκρίνεται με τον ίδιο τρόπο ανεξάρτητα από το τι κινείτε».
Για να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα, ερευνητές στο Εργαστήριο Κυβερνητικής και Κινητικής Φυσιολογίας της Mayo μελέτησαν 18 ασθενείς με ιατρικά ανθεκτική επιληψία, στους οποίους είχαν τοποθετηθεί λεπτά ηλεκτρόδια καταγραφής βαθιά στον εγκέφαλό τους ως μέρος της κλινικής τους φροντίδας.
Τα αποτελέσματα έδειξαν σαφή οργάνωση: οι κινήσεις των χεριών ενεργοποιούσαν μια περιοχή της νήσου, οι κινήσεις της γλώσσας μια άλλη και οι κινήσεις των ποδιών μια τρίτη, αν και λιγότερο έντονα. «Βρήκαμε διακριτή αναπαράσταση μερών του σώματος σε αυτή τη βαθιά δομή», λέει ο Δρ. Κερεζούδης. «Δεν είναι τυχαίο. Υπάρχει τάξη».
Ο χρόνος της δραστηριότητας ήταν επίσης αποκαλυπτικός. Ο πρωτοταγής κινητικός φλοιός ενεργοποιούνταν πρώτος, ακολουθούμενος από τη νήσο, και στη συνέχεια συνέβαινε η κίνηση. Αυτό δείχνει ότι η νήσος αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου δικτύου υποστήριξης της κίνησης.
Κλινικά, τα ευρήματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους νευρολόγους να ερμηνεύσουν καλύτερα τα συμπτώματα των κρίσεων επιληψίας και να βελτιώσουν την τοποθέτηση των ηλεκτροδίων. Πέρα από την επιληψία, η εργασία αυτή μπορεί να τροφοδοτήσει μελλοντικές θεραπείες για επιζώντες εγκεφαλικών επεισοδίων, καθώς η κίνηση φαίνεται να βασίζεται σε ένα δίκτυο που περιλαμβάνει πολλαπλές περιοχές του εγκεφάλου.
Η Τεχνολογία στην Υπηρεσία της Υγείας
Η έρευνα της Mayo Clinic υπογραμμίζει πόσο κρίσιμη είναι η λεπτομερής καταγραφή της εγκεφαλικής δραστηριότητας για την κατανόηση του ανθρώπινου οργανισμού.
Με γνώμονα την υγεία και την ευεξία, η Atermed, παρέχει wearables και συσκευές καταγραφής δραστηριότητας που εστιάζουν στον ύπνο — μια διαδικασία άμεσα συνδεδεμένη με την εγκεφαλική λειτουργία, την ανάπαυση και τη νευρολογική υγεία. Η ομάδα μας, αποτελούμενη από γιατρούς και μηχανικούς, επιλέγει έξυπνες συσκευές με ενσωματωμένη Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), προσφέροντας λύσεις που μετατρέπουν τα δεδομένα του ύπνου και της κίνησης σε πολύτιμη γνώση για την ευεξία μας.
Στην Atermed, πιστεύουμε ότι η κατανόηση των βιορυθμών μας μέσα από την τεχνολογία αιχμής είναι το πρώτο βήμα για μια καλύτερη ποιότητα ζωής.